230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

W tym roku przypada 230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Na początek zachęcamy zatem do lektury UCHWAŁY SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja:

„3 maja 1791 roku Sejm Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego uchwalił Konstytucję 3 Maja – niosącą gwarancje swobód obywatelskich, tradycje chrześcijańskie, tolerancję i wartości Oświecenia, która stała się dokumentem tworzącym późniejszą tożsamość suwerennego narodu. Uchwalona jako pierwsza w Europie i druga na świecie Ustawa Rządowa stanowiła dowód głębokiego patriotyzmu oraz zrozumienia spraw obywatelskich i społecznych.

Przyjęta przez aklamację w dobie zagrożenia Ojczyzny Konstytucja 3 Maja była próbą zaangażowania obywateli w ratowanie Rzeczypospolitej przed atakami państw ościennych poprzez utorowanie drogi do długofalowych reform demokratycznych oraz wzmocnienia państwa w celu obrony niepodległości.

Konstytucja 3 Maja wprowadziła trójpodział władzy. Jej postanowienia były wymierzone przeciw liberum veto. Przyjęto w niej nowatorskie rozwiązania w zakresie parlamentaryzmu. Stanowiła dojrzałe i oryginalne dzieło oświeconych reformatorów i wpisywała się w europejski i światowy program ówczesnych przemian.

Zajmująca szczególne miejsce na kartach wspólnej historii Polski i Litwy majowa Ustawa Rządowa, przyjęta na Zamku Królewskim w Warszawie, regulowała organizację władz państwowych, prawa i obowiązki obywateli. Zaręczenie Wzajemne Obojga Narodów w październiku 1791 roku jeszcze trwalej równoprawnie związało Koronę i Litwę, dając siłę do przyszłej walki o niepodległość potwierdzonej żarliwością, krwią bohaterów i poległych w kolejnych zrywach narodowowyzwoleńczych.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, świadomy znaczenia Konstytucji 3 Maja jako ważnego elementu pamięci zbiorowej, oddając hołd wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego wiekopomnego aktu – myślicielom politycznym, posłom na Sejm Czteroletni, przedstawicielom ówczesnego obozu patriotycznego oraz pokoleniom Polaków, których niezłomna walka pozwoliła na przetrwanie lat niewoli i odzyskanie niepodległości, zachęca do refleksji nad dziedzictwem Konstytucji 3 Maja współcześnie i ustanawia rok 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja.”.

***

Przypomnijmy, że oryginalny dokument Konstytucji przechowywany jest w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. Więcej na temat wydarzeń sprzed 230 lat można zobaczyć na interesującej animacji Narodowego Centrum Kultury tutaj . Warto także zobaczyć materiały przygotowane przez największe archiwa tutaj .

Z ciekawostek, w Muzeum Narodowym w Krakowie znajduje się kielnia murarska z datą i inicjałami króla Stanisława Augusta, użyta przy zakładaniu kamienia węgielnego pod kościół Opatrzności w Warszawie w pierwszą rocznicę Konstytucji 3 Maja.

Zainteresowanym polecamy także bardzo interesujące opracowanie „KONSTYTUCJA 3 MA JA 1791 na podstawie tekstu ustawy rządowej z archiwum sejmu czteroletniego” dostępne tutaj

Polacy świętowali uchwalenie Konstytucji 3 Maja do ostatniego rozbioru, potem zostało to zakazane we wszystkich zaborach. Wznowiono je dopiero po odzyskaniu Niepodległości w 1918 r., by ponownie zdelegalizować w czasie II wojny światowej oraz latach późniejszych. Władza ludowa dopiero w 1981 roku zezwoliła na obchody 3-majowe. Święto stało się ponownie narodowym od roku 1990. Konstytucja 3 maja została wyróżniona w 2015 roku Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.

W naszej gminie świętowano obchody 3 Maja na różne sposoby. Zazwyczaj po Mszy Świętej odprawionej w intencji Ojczyzny, odbywała się część oficjalna w miejscach pamięci, połączona ze złożeniem kwiatów oraz śpiewaniem pieśni patriotycznych. Organizowano także biegi konstytucji oraz konkursy. Już w ubiegłym roku pandemia nie pozwoliła na świętowanie w tradycyjny sposób. Także dziś nie możemy się spotkać licznie przy Pomniku Pamięci czy na koncercie, dlatego po Mszy Świętej w intencji Ojczyzny odprawionej w Sanktuarium Matki Bożej Gdowskiej o godz. 9.30 delegacje władz samorządowych w imieniu całej lokalnej społeczności złożą kwiaty i zapalą znicze przy Pomniku Pamięci. Pozostałe obchody zostały przeniesione do Internetu: o godz. 12.00 na stronie Centrum Kultury w Gdowie (www.ck.gdow.pl) zostaną opublikowane wyniki konkursu plastycznego „Wiwat Maj, Trzeci Maj”, a od godz. 16.00 będzie można wysłuchać online koncertu patriotycznego w wykonaniu chóru Tutte le Corde (link do koncertu będzie zamieszczony na stronie www.ck.gdow.pl)

opracowała M.J-B.

Tak świętowaliśmy przed pandemią:

Źródło:

  1. UCHWAŁA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 27 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia roku 2021 Rokiem Konstytucji 3 Maja:

Foto:

  1. https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/
  2. https://www.gov.pl/
  3. http://uksgdow.blogspot.com/

 

 

 

 

Autor: admin

Udostępnij post na:

Skip to content